U kunt voor het aanleveren van drukwerk ook
de specificatie's bekijken op een speciale
website. Die website is www.printarena.nl.
Aanwijzingen voor het aanleveren van
drukwerkbestanden.
Voor het maken van drukwerk is
gestruktureerd werken van groot belang: u
voorkomt problemen en daarmee vertraging en
onnodige kosten. Bij twijfel kunt u het
beste kontakt met ons opnemen. Wij zijn
altijd bereid om u te helpen waar dat kan.
Om het u en ons gemakkelijker te maken
hebben wij dit overzicht samengesteld.
Begrippen
Photoshop is een beeldbewerkingsprogramma.
Met andere woorden: u opent een
afbeelding/foto in Photoschop en gaat deze
bewerken: vergroten, verkleinen, kleuren
aanpassen, uitsnijden en vervagen en nog
oneindig veel andere mogelijkheden. Daarna
kunt u er elementen aan toevoegen zoals
teksten en andere foto's. Photoshop is een
pixelgeorienteerd programma. Met andere
woorden: het bouwt alles op in pixels
(puntjes). Het is een programma dat
standaard kleuren opbouwd in RGB en CMYK.
Voor drukwerk moet dat CMYK of PMS
zijn.
terug
»
Illustrator is een programma waarmee u
prima illustraties kunt maken. Dus hier
kunt u geen foto's mee bewerken. U kunt ze
wel plaatsen en daar illustraties aan
toevoegen. Illustrator maakt verlopen,
patronen effecten in allerlei soorten en
hierin kunt u ook teksten toevoegen. Daarin
heeft u meer mogelijkheden dan in
Photoshop.
Ilustrator is een vectorgeorienteerd
programma wat betekent dat het beeld
opgebouwd door vlakken te vullen met kleur,
wit of zwart. Daarbij wordt de begrenzing
gevormd door lijnen. Deze lijnen zijn
manipuleerbaar in tegenstelling tot de
pixels van Photoshop. Als u bestanden uit
Illustrator importeert in Photoshop worden
zij omgezet in pixels en zijn dan niet meer
als vectorbestanden te verwerken. Een
belangrijk voordeel van een vectorbestand
is dat het resolutie onafhankelijk is. De
resolutie is dus altijd goed. Uw
kleurinstelling voor drukwerk moet CMYK of
PMS zijn.
terug
»
Indesign en QuarkXpress zijn beide
opmaakprogramma's. U kunt uw werk uit
Photoshop en Illustrator importeren en daar
teksten en opmaakelementen aan toe voegen.
In deze programma's maakt u op eenvoudige
manier meerder pagina's aan die u ook nog
dezelfde kenmerken mee kunt geven. De
mogelijkheden voor tekstopmaak is in deze
programma's het grootst. Voor het opmaken
van tijdschriften en boeken onmisbaar. Als
uw document klaar is kunt u die bij de
meest recente versies van deze programma's
eenvoudig exporteren naar PDF. Daarbij moet
de kleurinstelling CMYK of PMS zijn.
terug
»
Om drukwerk te kunnen maken is er een
kleurscheiding nodig. Elke kleur wordt
immers op een aparte druktoren gedrukt.
Daarom moet van elke kleur een drukplaat
worden gemaakt met uitsluitend het beeld
wat in die kleur gedrukt moet worden. Samen
met de andere drukplaten/kleuren die op de
andere druktorens gedrukt worden vormt dit
het totale drukbeeld. Om een juiste
kleurscheiding te kunnen maken moeten de
juiste kleurinstellingen gebruikt worden
bij de opmaak van het document. De enige
juiste kleuraanduidingen voor offsetdruk
zijn CMYK en PMS. Een veel voorkomend
probleem is aanlevering van zwart bedoelde
tekst in een opbouwversie. Deze ziet er uit
als zwart maar is in werkelijkheid een
samenstelling van CMYK of RGB. Daarvan is
geen goede kleurscheiding te maken. Die zal
daarvoor omgezet moeten worden naar enkel
zwart.
terug
»
CMYK is de Engelstalige aanduiding van de
kleurscheiding in full colour of 4
kleurendruk. Vierkleurendruk is het
opbouwen van bijvoorbeeld een illustratie
in vier verschillende kleuren. Voor die
opbouw zijn slechts 3 kleuren nodig om alle
kleuren weer te geven. Met andere woorden:
alle kleuren worden gemaakt met die 3
kleuren. Daarbij wordt er gebruik gemaakt
van percentages van een of meerdere
kleuren. Zwart wordt gebruikt voor tekst en
om extra contrast aan te brengen in de
afbeeldingen.
Het drukken van full colour is de meest
eenvoudige manier om drukwerk met veel
kleur af te drukken.
terug
»
Dit kleursysteem is bedacht als systeem om
afwijkende kleuren de kunnen mengen waarbij
ingrediënten en
mengverhouding vastligt. Waarom zou er voor
deze kleuren gekozen moeten worden en niet
voor CMYK? Er zijn twee redenen: ten eerste
als de juiste kleur erg belangrijk is.
Nadeel van CMYK is dat er nogal wat kleuren
zijn die zich daarin niet op de juiste
wijze op laten bouwen. Daardoor krijgt u
een andere kleur dan u in gedachte had. Bij
een PMS kleur wordt de juiste kleur gemengd
waarbij we een grotere keuze uit
ingrediënten hebben dan de 4
kleuren van de CMYK serie. De tweede reden
om voor PMS te kiezen is als u maar 1 of 2
kleuren in uw drukwerk gebruikt. Dan hoeft
u immers ook maar voor dat aantal kleuren
te betalen. Dat zal dan goedkoper zijn.
In opmaakprogramma's is het belangrijk om
een PMS kleur uit de kleurenbibliotheek te
kiezen en de aanduidingen daarvan (b.v. PMS
280u) in alle elementen te gebruiken.
Daarmee voorkomt u dat wij een document
aangeleverd krijgen die in CMYK of RGB of
een document met meerdere PMS aanduidingen
aangeleverd krijgen terwijl in PMS gedrukt
moet worden. In dat geval krijgen wij geen
juiste kleurscheiding.
terug
»
RGB kleuren zijn de kleuren waaruit een
beeld op uw beeldscherm opgebouwd wordt.
Deze moet u nooit gebruiken voor druk of
printwerk omdat die een heel ander
kleurbereik hebben dan de voorgaande
systemen. U loopt risico dat uw kleuren er
in druk heel anders uit komen te zien. Wij
zullen altijd proberen deze kleuren om te
zetten naar CMYK maar het resultaat daarvan
is onvoorspelbaar.
terug
»
Offsetdruk maakt gebruik van transparante
inkten. Dat is noodzakelijk om alle kleuren
in een afbeelding samen te kunnen stellen.
Als b.v. groen gedrukt moet worden wordt
die samengesteld uit geel (Y) en blauw (C).
Zou de inkt niet transparant zijn dan zie
je alleen de laatst gedrukte kleur. Nadeel
van transparante inkten is dat ze ook
beinvloed worden door de ondergrond waar je
ze op drukt. Het resultaat wordt daardoor
ook bepaald door het papier.
terug
»
PDF is ook voor ons, drukkers, een hele
mooie ontwikkeling. Enkele jaren geleden
was het heel gebruikelijk dat drukwerk
aangeleverd werd als z.g.n. open bestanden.
Daarbij moesten alle elementen die gebruikt
werden om een document samen te stellen,
door de ontwerper bijgeleverd worden. Een
precies klusje die nogal eens voor
problemen zorgde. Ontbrekende of
beschadigde fonts was een veel vookomende
fout.
Het grote voordeel van een goede PDF is dat
het alle elementen die vroeger los
aangeleverd moesten worden nu ingesloten
zijn. Daarnaast zijn PDF bestanden een stuk
kleiner qua KB's dan de vroegere open
bestanden. U zult begrijpen dat wij de
voorkeur geven aan een goede PDF om uw
drukwerk aan te leveren.
Een PDF maak je doorgaans na opmaak in een
opmaakprogramma. De beste opties zijn
QuarkXpress, Indesign of Illustrator. Er
zijn meer programma's die een PDF kunnen
maken maar onze ervaringen daarmee zijn
niet altijd goed. Op zijn zachtst gezegd
zijn de resultaten onzeker. Bedenk goed dat
u alles wat u in uw document importeerd
(illustraties en foto's) moeten voldoen aan
de kleur en kwaliteitseisen zoals die hier
worden beschreven. Ook een goede PDF maakt
u alleen met de juiste elementen. Bij
twijfel kunt u altijd contact met ons
opnemen.
terug
»
Een cfPDF is een pdf die aan alle
drukwerkeisen voldoet. Er zijn programma's
in omloop waarmee u zelf uw PDF kunt
controleren en de drukker een perfecte PDF
aan kunt leveren. Maar als u niet
regelmatig drukwerk aanlevert is dit een
flinke investering die zich niet
terugbetaald. Hoewel sommige drukkerijen er
op staan dat u een cfPDF aanlevert kiezen
wij daar niet voor. Dat levert voor ons
bepaalde risico's op. Als er problemen met
een pdf zijn dan proberen we altijd in
overleg met u een oplossing te vinden.
terug
»
Een belangrijk verschil tussen druk- en
printwerk aanleveren is dat we voor drukken
voor elke drukkleur een apart bestand nodig
hebben om een drukplaat van te kunnen
maken. Bij printen wordt alles in een keer
opgebouwd waardoor dat niet nodig is. We
gebruiken hier
één bestand.
Voor het afdrukken geldt: bij offsetdrukken
is de keus in papiersoorten bijna
onbeperkt, bij printen is dat beperkter
zowel in soorten als dikte. Printpapier
moet lasergeschikt zijn. Bij kleine
aantallen geeft printen een belangrijk
kostenvoordeel. Er is weinig voor nodig om
een goede afdruk te maken. Daar staat
tegenover dat de afdrukkosten hoger zijn.
Vandaar dat grotere aantallen bij de
huidige stand van techniek nog steeds het
domein van de offsetpers zijn. Bij offset
zijn de instelkosten immers relatief hoog
en de afdrukkosten laag.
terug
»
Regelmatig krijgen wij de vraag wat een
goed aantal is om te bestellen. Dat is voor
ons moeilijk te beantwoorden. Het is
helemaal afhankelijk van uw verwachting:
hoeveel gebruik ik over een bepaalde
periode en wanneer wil ik weer bestellen.
Het is altijd zinvol om ruim te bestellen
zolang u het drukwerk ook daadwerkelijk
gebruikt. Het scheelt kosten, zeker in die
gevallen dat er in offset gedrukt moet
worden.
terug
»
Resolutie is bepalend voor een juiste
kwaliteit van afbeeldingen en wordt
weergegeven in DPI. Daarbij is 150 DPI de
ondergrens voor druk en printwerk. Wij
geven de voorkeur aan 300 DPI. De resolutie
van een beeldscherm is doorgaans 72 DPI.
Omdat mensen vaak op internet zoeken naar
afbeeldingen gaat dat meestal om
afbeeldingen van 72 DPI. Bestanden van een
betere kwaliteit zijn zelden gratis. Een
illustratie die u uit de opmaak van een
website haalt is altijd verdacht.
terug
»
Pixels zijn beeldpuntjes. Deze bepalen de
grootte van een schermbeeld. Als u in b.v.
Photoshop een beeld verkleind dan beperkt u
het aantal pixels waardoor de
bestandsgrootte afneemt. Bijkomend voordeel
is dat dit tijdwinst oplevert bij het maken
van drukplaten. De software hoeft minder
rekenwerk te maken. Zorg dat u de resolutie
niet mee verkleind, dat heeft invloed op de
kwaliteit.
terug
»
Heeft u een foto die kleiner is dan 250 KB
dan moet u dat als verdacht beschouwen.
Geef de voorkeur aan een hoger KB. 1000 KB
is 1 MB (megabite).
terug
»
Bestandsformaat is de manier om een beeld
op te slaan. Voorbeelden van goede zijn
EPS, Tiff en hoge kwaliteit JPEG. PICT- en
GIF-bestanden hebben meestal een
beeldschermresolutie van 72 dpi en zijn
onbruikbaar voor druk en printwerk.
terug
»
Veel beelden zijn tegenwoordig in digitaal
formaat. Op zich een prima zaak maar ze
moeten wel aan bepaalde eisen voldoen. Een
digitale camara maakt beelden in RGB en
slaat ze doorgaans op in JPEG formaat.
Bovendien kunt u zelf de resolutie
instellen. De beelden worden zelden
gebruikt voor vergrotingen op papier.
Daarom staat de camera doorgaans ingesteld
op een lage resolutie om zoveel mogelijk
foto's op te kunnen slaan. Voor druk en
printwerk heeft dat dan een te lage
kwaliteit. Stel daarom uw camera op een
lager aantal opgeslagen beeldjes in als u
van plan bent om de foto's voor druk of
printwerk te gebruiken. En vergeet niet om
hem weer terug te zetten als u klaar bent.
Zie ook bij RGB en grijswaarden.
terug
»
Digitale foto's die in zwart/wit zijn
gemaakt zijn grijswaardenfoto's. Maar ook
deze zijn opgebouwd in RGB hoewel u dat
niet op het scherm ziet. Voor drukwerk in
zwart moeten deze omgezet worden in
grijswaarden.
terug
»
Uitknippad maken in Photoshop: streef naar
het kleinst mogelijk aantal ankerpunten.
Zet de tolerantie van het werkpad, indien
mogelijk, niet te laag (laag = 0,5 tot 1,5
pixels). Gebruik voor vrijstaand maken niet
het toverstafje maar het padgereedschap.
Bij het bewaren als uitknippad bij
afvlakking niets ingeven bij het aantal
printerpixels.
Lagen. Verwijder s.v.p. alle ongebruikte
lagen. Deze kunnen in het verwerkingsproces
onnodig problemen veroorzaken.
terug
»
Scans van lijnillustraties scannen op
minimaal 600 dpi. Voor zwart-wit
grijswaarden en full colour wordt een
resolutie van 300 dpi aangehouden.
terug
»
Soms krijgen wij bestanden aangeleverd van
een afbeelding gecombineerd met tekst
gemaakt in Photoshop. Daarvan is het
resultaat moeilijk te voorspellen omdat
Photoshop tekst omzet in pixels. Bovendien
wordt zwart vaak opgebouwd in meerdere
kleuren. Dat geef over het algemeen een
minder scherp resultaat en is lastiger te
drukken dan wanneer het beeld is
geimporteerd is in b.v. QuarkXpress en de
tekst daarin is gezet. Dan wordt zwart
gewooin zwart en geen opbouwzwart. Het zal
u duidelijk zijn dat wij de voorkeur geven
aan geimporteerde beelden in Indesign of
QuarkXpress waaraan de tekst in die
programma's is toegevoegd. Eventueel kan
dit ook in Illustrator.
terug
»
Wat is afloop en waarvoor is dat nodig:
het onmogelijk om alle exemplaren van een
gedrukt item op dezelfde wijze te snijden.
Dat heeft verschillende oorzaken: wij
snijden niet per exemplaar maar met een
stapeltje tegelijk. Daarbij is het altijd
mogelijk dat het onderste deel iets
verschuift ten opzichte van de bovenste.
Dat zal altijd minimaal zijn maar toch. Een
andere oorzaak is dat papier niet maatvast
is. Het is temperatuur en vochtgevoelig.
Daardoor kunnen vellen krimpen of
uitzetten. Daardoor is het absoluut
noodzakelijk om een document aan te leveren
waaraan op plaatsen met aflopende
bedrukking (bedrukking tot aan de rand van
het document) 3 mm afloop (bleed in Engelse
versies) zit. Daarmee heeft de drukker de
nodige speling en voorkom u dat er witte
randjes ontstaan waar dat niet gewenst is.
In de opmaak moet u daar al rekening mee
houden. In Photoshop maakt u uw document 6
mm groter en zet het beeld tot de rand. In
Illustrator, Indesign en QuarkXpress kunt u
een document op de juiste maat maken maar
laat het beeld daar 3 mm over uitsteken.
Bij het maken van de PDF kunt u aangeven
dat er 3 mm afloop meegenomen moet
worden.
terug
»
Snijtekens zijn lijnen die buiten het te
snijden beeld vallen en aangeven waar er
door de snijder gesneden moet worden. Wij
geven er de voorkeur aan dat een document
met snijtekens aangeleverd wordt. Het is
niet noodzakelijk maar wel een
voordeel.
Zorg er wel voor dat de snijtekens niet te
dicht op het te snijden formaat staan.
Gebeurd dat wel dan neemt het risico toe
dat ze in het beeld terechtkomen. Een
afstand van 3 mm is prima. Dus: rand
document + 3 mm wit of afloop en dan pas de
snijtekens.
Wij geven er trouwens ook de voorkeur aan
dat dat de enige tekens zijn die
meegeleverd worden. Alles wat er nog meer
meegestuurd kan worden wekt alleen maar
verwarring. Dus geen kleurbalken,
aflooptekens en pastekens meegeven. In de
praktijk doen we daar niets mee maar je
loopt altijd het risico dat er verwarring
ontstaat.
terug
»
Gebruik tekstverwerkingsprogramma's in
principe alleen voor het aanleveren van
platte tekst. Lever er een print bij met
daarin de opmaakinstructies. Veel
voorkomende instructies kunt u eenvoudig
met kleurpotlood of stift aangeven. Gebruik
alleen een harde return als er in de opmaak
een nieuwe regel begonnen moet worden.
Positionering binnen
één regel met
tabs aangeven en nooit met spaties omdat
dit in het vervolgtraject verschuivingen
kan veroorzaken waardoor de uitlijning niet
meer klopt. Als u in een
tekstverwerkingsprogramma werkt en u dit
bestand ongewijzigd door ons wilt laten
gebruiken dan dient u het bestand als
drukwerk PDF aan te leveren. Deze methode
kan alleen gebruikt worden voor zwart-wit
werk. Indien er toch kleur in het drukwerk
moet komen zal het tekstbestand
waarschijnlijk geconverteerd worden en
opnieuw in een grafisch opmaakprogramma
bewerkt. Dit is niet kostenloos.
terug
»
Drukkerij Ecoplus is FSC gecertificeerd.
Daardoor kan er op uw drukwerk, bij gebruik
van FSC papier, een logo met uniek nummer
worden meegedrukt. Dit is een door FSC
Nederland toegekend nummer. Dit geeft aan
dat er voor uw opdracht papier gebruik
wordt waarvan (een deel van) het hout uit
gecertificeerde bossen komt. In het kort
komt het er op neer dat in deze bossen
bomen tussen de andere weggehaald worden
door bosarbeiders die onder goede en
gecontroleerde omstandigheden tewerk
gesteld zijn. Het bos krijgt daarna weer de
gelegenheid om te herstellen voordat er
weer bomen gekapt worden waardoor het
volledig in stand blijft.
terug
»
U kunt het FSC logo mee laten drukken op
al uw drukwerk. Dat is een logo dat onder
controle staat van FSC Nederland. Voor elk
gebruik moeten wij toestemming vragen door
een ontwerp met logo voor te leggen onder
aanduiding van het gebruikte papier. Er
zijn verschillende logo's voor
verschillende toepassingen. Een FSC logo
bevat een een uniek nummer waaraan men kan
zien wie de drukker is. Er zijn er staande
en liggende versies. Het is toegestaan om
deze in de kleuren van een huisstijl mee te
drukken mits deze duidelijk genoeg zijn
voor een goede weergave. Lichte kleuren
zijn niet toegestaan. Als u zelf een logo
wilt plaatsen kunt u dit opvragen bij ons.
Aan de hand van het te gebruiken papier
zullen wij u het juiste logo ter
beschikking stellen.
terug
»
Houtgebruik voor papier niet FSC
gecertificeert.
Het is een misverstand dat er tropische
bossen gekapt worden voor het maken van
papier. Dit hout is te hard en daardoor
ongeschikt. Voor het maken van papier wordt
vooral naaldhout gebruikt uit
productiebossen waarbij de boseigenaar de
verplichting heeft om nieuwe bossen aan te
planten. Vaak zelfs met het dubbele aantal
bomen. Uiteraard zijn dat geen natuurlijke
bossen maar het voordeel is dat die
gespaard blijven. Neemt niet weg dat er ook
hiermee bewust omgegaan moet worden.
terug
»
S.v.p. uw pdf eerst controleren op
kleurscheiding en inhoud. U kunt uw PDF per
mail aanleveren. Dat kan naar
info@ecoplus.nl voor bestanden tot plm. 5
mb en naar drukkerijecopus@gmail.com of
www.yousendit.com voor grotere bestanden.
Wilt u in de laatste twee gevallen wel even
een mailtje sturen zodat we weten dat we
die op moeten halen?
U kunt gebruik maken van de gangbare
comprimeerprogramma's om uw bestanden te
verkleinen hoewel er aan PDF-fen niet veel
te comprimeren valt.
En natuurlijk kunt u ook een cd
opsturen/bezorgen met de bestanden.
terug
»
Door prints mee te leveren geeft u ons
de mogelijkheid controle uit te oefenen op
de uitgedraaide bestanden.
Wilt u een (kleur)proef van ons ontvangen
voor het drukken, geef dat dan aan. Daarmee
kunnen extra kosten gemoeid zijn. Bent u
zelf niet in staat om een pdf de maken en u
wilt eerst een proef via e-mail ontvangen,
geef dit dan aan ons door.
Deze aanwijzingen zijn zo uitgebreid
mogelijk weergegeven. Desondanks kunnen
zich altijd zaken voordoen die hier niet
mee af te dekken zijn. Het komt regelmatig
voor dat er zich problemen voordoen die ook
met deze aanwijzingen niet te voorkomen
zijn. Maar het opvolgen hiervan scheelt al
weer een stuk.
Succes met de voorbereiding van uw
drukwerk!
terug
»
